زاده شده باشد « 1 » . اولين شغل رسمى جعفر در ايام هارون الّرشيد ، ظاهرا ادارهء امور دربار خلافت بود . درين باره گفته‌اند كه چون فضل را كه به نيابت پدر كار مىراند « وزير كوچك » مىخواندند ، هارون از يحيى خواست كه جعفر را نيز شغلى بزرگ فرمايد و يحيى گفت منادمت و خدمت خليفه ، جعفر را از شغل باز مىدارد . آنگاه هارون خود امور دار الخلافة را به دو سپرد و وزير كوچكش خواند « 2 » . افزون بر آن روزگارى هم رياست ديوان مظالم داشت يا به روايتى با هارون درين منصب شريك بود « 3 » . او مهارت شگفت‌انگيز خود را در همين منصب نشان داد كه به يك روز هزار قصّه خواندند و « همه را توقيع كرد . . . و چون آن قصّه‌ها به مجلس قضا و وزارت و احكام و اوقاف و نذر و خراج بردند و تأمّل كردند ، مردمان به تعجّب بماندندى و يحيى پدرش را تهنيت گفتند » « 4 » . جعفر در چند دوره امارت برخى ولايات را نيز در دست داشت و البته چون هارون دورى او را تحمّل نمىتوانست كرد ، نايبانش را بدان ولايات مىفرستاد « 5 » و تنها يك بار كه در 180 ق در شام جدالهاى قبيله‌اى درگرفته و آتش فتنه موجب بيمناكى شده بود ، جعفر مأمور آنجا شد و به شام رفت و فتنه را فرو نشاند « 6 » . اين سفر بايد در همان ايّامى رخ داده باشد كه هارون و جعفر قصد حج كردند و خليفه او را حكومت شامات و جزيره داد « 7 » . چنين مىنمايد كه جعفر پيش از آن نيز عامل مصر بوده است . زيرا اين اثير در وقايع سال 177 ق آورده كه درين سال جعفر ازين منصب عزل شد و اسحق بن سليمان امارت يافت « 8 » . طبرى آورده كه پيش از آن موسى بن عيسى حاكم آنجا بود و مردم از او شكايتها داشتند و هارون در 176 او را برداشت و جعفر را امارت داد و او نيز عمر بن مهران را به

--> ( 1 ) . قس : بارتولد ، خليفه ، ص 90 . ( 2 ) . هندوشاه ص 146 ؛ فخر رازى ، تاريخ الدول ، 43 . ( 3 ) . جهشيارى ، ص 204 . ( 4 ) . بيهقى ، همانجا ؛ اخبار برمكيان ، برنى ، 62 ب . ( 5 ) . بارتولد ، همان ، ص 91 . ( 6 ) . طبرى ، 8 / 262 ؛ ابن اثير ، الكامل ، 6 / 151 - 152 . ( 7 ) . يعقوبى ، تاريخ ، 3 / 142 ؛ بارتولد ، همانجا . ( 8 ) . الكامل ، 6 / 140 .